Kościół w Borzyszkowach

Kościół parafialny p.w. św. Marcina z Tours w Borzyszkowach.

Z historii parafii

Pierwsza wzmianka źródłowa dotycząca Parafii w Borzyszkowach pochodzi z 1352 roku. Istnienie kościoła parafialnego w Borzyszkowach potwierdza dokument erygujący sąsiednią wieś Ostrowite z 1366 roku. Pierwszy pobieżny opis kościoła pochodzi dopiero z akt wizytacyjnych z 1653 roku.

Z zapisków zachowanych w archiwum parafialnym, dowiadujemy się o wielkim pożarze w Borzyszkowach w dniu 17 maja 1721 roku. Spaliła się wówczas nieomal cała wioska oraz kościół wraz z plebanią. Nowy kościół - stojący do dziś - poświęcono w 1723 roku, a prace wykończeniowe trwały do 1726 roku. Postawił go, podobnie jak w pobliskim Brzeźnie Szlacheckim - Ksiądz Proboszcz Wojciech Klekner.

Wśród wiernych przekazywana jest następująca legenda: "po pożarze kościoła ludzie byli zdania, iż miejsce, gdzie stała świątynia, jest felerne, trzeba zatem kościół parafialny postawić w innym miejscu. Spory w sprawie nowej lokalizacji zakończyć miało następujące wydarzenie: na Świętego Jana (24 czerwca) spadł śnieg na miejscu spalonego kościoła. Społeczność odczytała to wydarzenie jako znak, iż nowa świątynia winna stanąć na dotychczasowym miejscu".

Parafia była kiedyś obszarowo i liczebnie większa niż dziś. Od Borzyszków odłączono Brzeźno Szlacheckie - w 1901 roku, potem Borowy Młyn - w 1913 roku, a w końcu Zapceń - w 1930 roku oraz Lipnicę - w 1992 roku.

Kościół drewniany, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowo ramowej, na kamiennej podmurówce. Prezbiterium zamknięte trójbocznie, z prostokątną zakrystią od strony północnej. Ściany oszalowane, zamknięte profilowanym gzymsem. Wieża dwukondygnacyjna, wtopiona w bryłę korpusu kościoła, nakryta dachem czterospadowym, zwieńczona ośmioboczną latarnią z baniastym hełmem, zakończonym iglicą z chorągiewką 1993. Na kalenicy dachu od strony wschodniej, czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę, nakryta hełmem z chorągiewką. Okna zamknięte ostrołukowe, we wieży, zakrystii i kruchcie od strony zachodniej - prostokątne. Dachy dwuspadowe, nad prezbiterium niższy, od strony północnej przechodzący nad zakrystię, wszystkie kryte gontem. Hełmy wieży i sygnaturki kryte blachą miedzianą. Dachy kościoła nakryto nowymi gontami świerkowymi w październiku 1995 roku, wieże nakryto blachą w 1993 roku.

Obecny dzwon na wieży parafia otrzymała w 1948 roku, w miejsce dwóch zabranych przez okupanta w 1943 roku. Zewnętrzna średnica dolna dzwonu: 66 cm., wysokość: 55 cm., waga 143 kg. Dokoła znajduje się napis:

"Durch Gottes gnade goss mich I.M. Meyer in Neu Stettin Anno 1796".

Na dzwonie widnieje również napis: "Psalm 95 v. 6"

oraz tekst:

"Kommet in das Haus des Herrn anzubeten euren Gott

Horet seinen willen gern und verlast nicht sein gebot

So wird er nach diesen leben euch des himmels freunde geben".

Sygnarek w wieżyczce został odlany przez M. Wittwercka, zaś dzwon odlany w 1796 roku przez J.M. Meyera w Szczecinku.

Ściany drewniane, cyklinowane i nasycone pokostem lnianym i kalafonią w 1971 roku. Ściany zwieńczone profilowanym gzymsem obiegającym nawę i węższe prezbiterium, zamknięte trójbocznie. Całość nakryta drewnianym stropem z zakrzywieniami. Belka tęczowa o dekoracji kwiatowo-roślinnej, pełnoplastycznymi rzeźbami stojącymi obok krzyża: Matki Bożej, św. Jana Ewangelisty i św. Marii Magdaleny - późnobarokowe z pierwszej połowy XVIII wieku. W zachodniej części chór muzyczny z nowym prospektem organowym z 1982 roku.

Ołtarz główny klasycystyczny z przełomu XVIII i XIX wieku, połączony z bocznymi bramkami, o dekoracji roślinno-festynowej, z antykizującymi wazami, puttami oraz rzeźbami świętych: Marcina biskupa, Wojciecha i Stanisława z Piotrowinem na bokach, pochodzącymi z poprzedniego ołtarza głównego, sprowadzonego z Kamienia Krajeńskiego w 1726 roku. Na zasuwie obraz Chrystusa na krzyżu z wieku XIX, odnowiony przez Antoniego Rochowicza w 1971 roku; w zwieńczeniu obraz Jezusa Chrystusa artysty malarza Maksymiliana Szoca z 1971 roku.

Ołtarze boczne

Pierwszy - prawy: p.w. Matki Bożej Różańcowej, barokowy - druga ćwierć wieku XVIII, przerobiony w pierwszej połowie wieku XIX, odnowiony w 1971 roku, z ażurowymi uszami akantowymi i ujętą kolumnami niszą, w której jest rzeźba Matki Bożej stojącej i trzymającej Dzieciątko na prawej ręce, w lewej berło; figurę odnowiono w 1972 r. Na zasuwie obraz św. Bernadetty z Lourdes - z sylwetką kościoła borzyszkowskiego, widzianego od strony południowej - z XIX wieku, odnowiony w 1971 r. W zwieńczeniu owalny obraz Matki Boskiej Częstochowskiej bez koron, pędzla Ks. Franciszka Znanieckiego z Pelplina, z 1971 r. Nad obrazem kartusz z symbolem Bogarodzicy z literami: A.L.: krzyż stojący na sierpie księżyca, po bokach gwiazdy, a także rzeźba św. Andrzeja, barokowa, pierwsza ćwierć wieku XVIII.

Drugi - lewy, p.w. św. Trójcy, barokowy, druga ćwierć wieku XVIII, fundacji rodziny Pażątka Lipińskich, odnowiony w 1971r., retabulum w całości pokryte rzeźbioną dekoracją roślinno-kwiatową z obrazem Matki Boskiej Nieustającej Pomocy od 1966r., korony z 1966r. Na zasuwie obraz św. Trójcy z 1898r. W zwieńczeniu owalny obraz św. Maksymiliana Kolbe - Ks. Tomasza Czapiewskiego - z 1973 roku; na szczycie rzeźba św. Róży z Viterbo, barokowo-ludowa, z XVIII wieku.

Ambona barokowa, ok. połowy XVIII wieku, odnowiona w 1971r., z rzeźbami pełnofigurowymi Chrystusa Salvatore Mundi i Ewangelistów na korpusie oraz rzeĽbą Michała Archanioła zabijającego smoka na baldachimie, ozdobionym malowanymi herbami: Fiszka Borzyszkowskich, Gumińskich {Ciemińskich?}, Wnuk Lipińskich, Aubrechtów Prądzyńskich oraz niezidentyfikowany z literami: M.K. Są to herby rodzin, które były kolatorami tej wspólnoty i tegoż kościoła.

Chrzcielnica późnobarokowa z pierwszej połowy XVIII wieku. Na przykrywie rzeźba chrztu Chrystusa, wewnątrz kociołek miedziany z tegoż czasu.

Ołtarz posoborowy: z 1994r., dostosowany do ołtarza głównego, zawiera od czoła św. Marcina. Całość rzeźbiona w drzewie przez Krzysztofa Łangowskiego z Czerska.

Ambonka rzeźbiona w drewnie, autorstwa tego samego rzeźbiarza, wykonana w 1994r. Od czoła zawiera gołębicę - symbolizującą Ducha Świętego w otoczeniu promieni.

Feretrony

Pierwszy: późnobarokowy, z połowy wieku XVIII z malowanymi na blasze obrazami M.B. z Dzieciątkiem i św. Dominikiem oraz św. Marcina biskupa, barokowe, sygn. przez St. Sussenbacha z Gdańska z 1754 r., fundacja Ks. J. Borka dla Arcybractwa Różańcowego.

Drugi: barokowo-klasycystyczny, koniec wieku XVIII, z nowymi obrazami św. Marii Magdaleny i św. Barbary.

Rzeźby Pieta ludowa z XIX wieku, dar rodziny Obracht Prądzińskich z Prądzony.

Kościół wraz z otoczeniem wpisany do rejestru zabytków rej. nr A-212 z 13-07-1936 r.

www.parafia-borzyszkowy.strefa.pl

Terenowy Punkt Paszportowy

Kalendarz Imprez

Maj 2022
PnWtSrCzwPtSoNd
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031

Najbliższe wydarzenia

wszystkie wydarzenia

Kontakt

Starostwo Powiatowe w Bytowie

77-100 Bytów
ul. Ks. dr. B. Domańskiego 2

tel:  (59) 822 80 00
fax: (59) 822 80 01

starostwo@powiatbytowski.pl

  wszystkie kontakty
Sprawdź status kolejki w Wydziale Komunikacji i Drogownictwa
Starostwa Powiatowego w Bytowie

https://bezkolejki.eu/spbytow/

Godziny pracy

Poniedziałek            7:30 - 15:30
Wtorek            7:30 - 15:30
Środa            7:30 - 15:30
Czwartek            7:30 - 15:30
Piątek            7:30 - 15:30

Stacje meteo

Placówki Oświatowe

Gminy Powiatu

Jednostki Organizacyjne

Powiatowy Urząd Pracy

www.bytow.praca.gov.pl/


Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie
www.pcprbytow.pl/

Zarząd Dróg Powiatowych
www.bip.zdpbytow.pomorskie.pl

Służby, inspekcje, straże

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej
https://www.gov.pl/web/kppsp-bytow

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
www.bip.bytow.gda.winb.gov.pl/

Komenda Powiatowa Policji
www.bytow.policja.gov.pl

Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna
www.pssebytow.bip.gov.pl

Powiatowy Inspektorat Weterynarii
www.bip.piwbytow.pl 

Spółki Prawa Handlowego

Szpital Powiatu Bytowskiego Sp. z o.o
www.szpital-bytow.com.pl

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Bytowie S.A.
http://www.pksbytow.pl